Voordracht Prof. dr. Martha Howell, Titularis Buitenlandse Francqui Leerstoel 2008-2009 - 18 november 2008.
Met lezing door OSGG’er prof. dr. Marc Boone (Vakgroep Middeleeuwse Geschiedenis UGent) over “Henri Pirenne, een Belgisch historicus en ‘het einde van de grote illusie’?”
Henri Pirenne (1862 – 1935) is zonder twijfel de meest vermaarde Belgische geschiedkundige. Na zijn studie letteren en wijsbegeerte in Luik werd hij benoemd als professor in de middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit Gent. Hij doceerde over de groei van de middeleeuwse steden en de rol van de islam bij de val van het Romeinse Rijk. Gefascineerd als hij was door wetenschappelijke disciplines als sociologie, economie en psychologie, nam hij als eerste Belgische historicus een kijkje buiten de muren van zijn eigen vakgebied. Zijn inspirerend onderwijs maakte hem tot de vader van de zogeheten Gentse historische school. Zijn monumentale werk “Histoire de la Belgique”, en zijn “Pirenne-these” over de invloed van de islam op de Europese geschiedenis, maken hem tot op heden bekend in binnen- en buitenland.
De Universiteit Gent richtte in het academiejaar 2008-2009 de schijnwerpers op historicus en oud-rector Henri Pirenne. De academische zitting op 18 november 2008 belichtte zijn leven, zijn werk, en zijn betekenis voor de hedendaagse geschiedschrijving. Gastspreker was prof. dr. Martha Howell (Columbia University), eredoctor aan de Universiteit Gent en in 2008-2009 titularis van de prestigieuze Buitenlandse Francqui Leerstoel aan de Université Libre de Bruxelles (in samenwerking met de Universiteit Antwerpen en de UGent).
Link naar de academische zitting (pdf)

Op 14 november 2008 organiseerden het SOMA en de Koninklijke Bibliotheek van België een studiedag over de juridische aspecten van de digitalisering van historische kranten. Met de participatie van OSGG’ers Rudi Van Doorslaer, Bruno De Wever en Jan Laplasse.

Het STUDIE- EN DOCUMENTATIECENTRUM OORLOG EN HEDENDAAGSE MAATSCHAPPIJ (SOMA) is een federaal onderzoeks- en documentatiecentrum. Het stelt zich tot doel een Belgisch kenniscentrum te zijn voor de geschiedenis van de grote politieke, sociale en culturele conflicten en breukmomenten van de XXste eeuw (www.cegesoma.be).

Het SOMA werft aan een licentiaat/master (m/v) (diploma behaald met grote onderscheiding) in de hedendaagse geschiedenis voor een contract van 2 jaar vanaf 1 januari 2009 voor een onderzoeksproject: Collaboratie en verzet : spiegelbeelden of gemanipuleerde herinneringen? (lees meer : www.cegesoma.be – rubriek : over het Soma – ‘vacatures’).

Voor meer informatie zie de website van de Academia Belgica.

Prof. dr. Bruno De Wever (Specifieke Lerarenopleiding geschiedenis UGent) en het OSGG organiseerden twee studiedagen voor alle belangstellende historici, telkens op woensdagnamiddag in lokaal 517-518, Blandijnberg 2, 9000 Gent.
1) Woensdag 5 november 2008, 14.30-17 uur: Prof. dr. Bruno De Wever, Tim De Craene, Wannes De Vos over (On)versteend verleden. Oorlogsmonumenten van de Tweede Wereldoorlog als onderzoeks- object voor leerlingen uit het secundair onderwijs.
Dezelfde dag, van 9.30 tot 12.30 uur, organiseerden Kleur bekennen en Auschwitz Stichting in het Vredeshuis, Sint-Margrietstraat 9 Gent de workshop Herinneringseducatie in het SO.
2) Woensdag 18 maart 2009, 15-17 uur: Prof. dr. Rik Coolsaet (UGent) over De geschiedenis van de wereld van morgen.

In het Gentse Gravensteen ging van 11 tot en met 18 oktober 2008 het middeleeuwse stadsfestival “Het feest van de Gouden Rijder” door. Het stond volledig in het teken van de eeuw van de Artevelden.
Door lezingen, concerten, historische evocaties en een culinaire proeverij werd een levendig en wetenschappelijk onderbouwd beeld opgehangen van de 14e eeuw.
Twee OSGG’ers traden hierbij voor het voetlicht:

• op 13/10 Prof. Walter Prevenier in het panelgesprek “De middeleeuwen uitgevonden: Romantiek en politiek”
• op 17/10 Prof. Marc Boone met een lezing over “De waanzinnige 14e eeuw”

Antoon De Baets is oud-student geschiedenis van de UGent (jaargang 1977). Hij is universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Op de OSGG-contactdag 2008 gaf Antoon De Baets een boeiende lezing die hij uitwerkte in zijn recente boek Gebruik en misbruik van de geschiedenis (272 p., uitgeverij Boom in Amsterdam).

Over het boek:
De geschiedenis wordt vaak misbruikt. Met een beroep op het verleden worden oorlogen gevoerd en volkeren uitgemoord. Dit boek beschrijft de dilemma’s waarvoor historici gesteld worden bij de confrontatie met onverantwoorde geschiedschrijving.
De genocide in Rwanda (1994), de oorlogen in voormalig Joegoslavië (1991-1995) en de communale spanningen in India (1998-2004) hebben laten zien hoe machthebbers gebruikmaken van uiteenlopende en verdraaide gezichtspunten op het verleden. Maar ook op kleinere schaal wordt er onverantwoorde geschiedenis bedreven.
Tot nu toe bestond er nog geen algemene theorie die de talrijke vormen van onverantwoorde geschiedenis definieert, bewijst, verklaart en beoordeelt. In Gebruik en misbruik van de geschiedenis stelt de historicus Antoon De Baets voor het eerst zo’n theorie op. Aan de hand van talrijke voorbeelden licht hij haar toe.
Daarnaast wijst hij op de kernplichten van de levenden jegens de doden, de rechten op herinnering en geschiedenis en gaat hij in op de problemen rond de vrije meningsuiting. De Baets weet op knappe wijze filosofie, ethiek, recht en geschiedenis te verbinden en laat zien dat verantwoorde geschiedenis noodzakelijk is, omdat onverantwoorde geschiedenis gevaarlijk is.

OSGG’ers Roel vande Winkel (jg. 1996), Bruno De Wever (jg. 1983) en Marc Jacobs (jg. 1985) over:
Filmen voor Vlaanderen : Vlaamse beweging, propaganda en film

Filmseminarie en boekvoorstelling op donderdag 16 oktober 2008, Zebrastraat 32, 9000 Gent

In Filmen voor Vlaanderen reconstrueren Roel Vande Winkel en Daniel Biltereyst de cinematografische productie van Clemens De Landtsheer. Ze tonen aan hoe hij als propagandist meehielp aan de constructie en verspreiding van de idee van een Vlaamse natie en haar verleden. Bij dit boek hoort een Filmarchief-dvd met daarop de integrale, gerestaureerde versie van Met Onze Jongens aan den IJzer (1928), drie kortere Flandria Film producties en een documentaire over Clemens De Landtsheer als filmpropagandist.

9u30 tot 15u30: Filmseminarie in het kader van het Internationaal Filmfestival van Vlaanderen, Gent.
Roel Vande Winkel en Daniel Biltereyst stelden er hun eigen onderzoek voor en nodigden de specialisten Marnix Beyen, Bruno De Wever en Marc Jacobs uit hun visie te geven op aspecten van De Landtsheers werk.
15u30: voorstelling boek met dvd door Jozef Dauwe, gedeputeerde voor Cultuur (provincie Oost-Vlaanderen).
Bestellingen: ADVN, Lange Leemstraat 26, 2018 Antwerpen.